Współcześnie mamy do czynienia z nowym typem gospodarki opartym na wiedzy, gdzie coraz większą rolę odgrywa potencjał intelektualny. Wzrasta znaczenie instytucji badawczych i kulturalnych w ich współpracy z biznesem. Jak pisze profesor Andrzej Klasik [2], przemysły kreatywne jako przemysły oparte na własności intelektualnej, generowane przez naukę i kulturę zyskują na znaczeniu, przyczyniając się do wzrostu zatrudnienia, eksportu i produktu krajowego.

Raport przygotowany przez ECORYS na zlecenie Ministerstwa Gospodarki

Sektor kreatywny to, w najprostszych słowach, taka dziedzina gospodarki, w której produkcja dóbr i usług opiera się na kreatywnej twórczości jednostek.

Definiowanie sektora kreatywnego jest niejednolite, często zależne od tradycyjnego podejścia do zagadnienia produkcji dóbr kultury lub też od celów prowadzonych badań. Przykładowo, choć w większości przypadków przemysły kultury są uznawane za element sektora kreatywnego, w niektórych opracowaniach pojęcia te używane są wymiennie. Obszary zaliczane do sektora kreatywnego są również zróżnicowane, co jak podkreślają badacze, utrudnia dokonywanie międzynarodowych porównań. Jednak niezależnie od przyjmowanej definicji sektora kreatywnego, liczby i rodzaju obszarów zaliczanych do niego, powszechnie uznaje się tą gałąź gospodarki za jedną z najszybciej rozwijających się i najlepiej rokujących na przyszłość.

Początki pojęcia klastra sięgają badań prowadzonych przez Alfreda Marshalla w XIX wieku. Zaobserwował on istnienie skupisk firm pojedynczych branż (nazywanych przez niego dystryktami przemysłowymi) w regionach przemysłowych w Wielkiej Brytanii. Jako pierwszy wskazał realne korzyści płynące z tego rodzaju współpracy pomiędzy danymi przedsiębiorstwami o komplementarnej dziedzinie działalności. Najważniejszym wnioskiem, znacząco wpływającym na rozwój klastrów była możliwość racjonalnego i efektywnego rozkładu pracy pomiędzy współpracującymi z sobą firmami.

W Europie już dawno zauważono potencjał klastrów jako formy organizacji sprzyjającej kulturowemu rozwojowi miast. Klastry kultury mogą przybierać różne formy przestrzenne. Swoim zasięgiem obejmują pojedyncze budynki lub ich kompleksy, całe dzielnice a nawet regiony. Klastry mogą powstawać zarówno z inicjatywy organów publicznych jak i organizacji pozarządowych. Częstą praktyką jest rewitalizacja i przekształcanie dawnych obszarów przemysłowych. Łączy się tu działalność kulturalną z szeroką ofertą rozrywkową, biznesową, usługową, handlową, gastronomiczną i sportowo-rekreacyjną. Dzięki koncentracji w jednym miejscu różnego rodzaju podmiotów – przedstawicieli biznesu, instytucji kultury, indywidualnych twórców, ośrodków badawczych i podmiotów edukacyjnych, możliwa jest interdyscyplinarna współpraca. Tworzy to korzystne warunki do powstawania i realizowania innowacyjnych projektów. W rezultacie powstają dynamicznie rozwijające się, przyjazne dla mieszkańców, turystów i inwestorów kulturalne centra miast.